مرکز آمار ایران با همکاری پژوهشکده آمار و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، گزارش «سنجش ارزش افزوده اقتصاد دیجیتال بهصورت ملی و استانی (دادههای 1402 و 1403)» را منتشر کرد. این گزارش به عنوان نخستین تصویر جامع از سهم اقتصاد دیجیتال در سطح ملی و استانی، چارچوب آماریِ منسجمی را برای اندازهگیری اثرات فناوریهای نوین بر ساختار اقتصادی کشور ارائه میدهد.
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده آمار، تحول دیجیتال در سالهای اخیر به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی رشد اقتصادی، ارتقای بهرهوری و نوآوری در مدلهای کسبوکار شناخته شده است. در همین راستا، این گزارش با هدف پر کردن خلأهای اطلاعاتی و تدوین چارچوب آماری دقیق برای اندازهگیری ابعاد اقتصاد دیجیتال تدوین شده است؛ چرا که فناوریهای دیجیتال اکنون نه به عنوان یک بخش مجزا، بلکه به مثابه لایهای فراگیر بر تمامی بخشهای اقتصادی تأثیرگذارند.
مطالعه حاضر که با بهرهگیری از چارچوب «سیستم حسابهای ملی (SNA)» و رویکرد «حسابهای اقماری» انجام شده، اقتصاد دیجیتال را در سه لایه کلیدی دستهبندی کرده است:
۱. لایه هسته: تولیدکنندگان فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT).
۲. لایه محدود: شرکتهای پلتفرمی و خدمات دیجیتال.
۳. لایه گسترده: بخشهای سنتی اقتصاد که با فرآیند دیجیتالشدن تغییر ساختار یافتهاند.
بر اساس نتایج این گزارش، سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی ایران در بازه زمانی مورد بررسی، رشد چشمگیری را تجربه کرده است. مطابق دادههای احصا شده، سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی از حدود 4.07 درصد در سال ۱۴۰۱ به 7.13 در سال1403 افزایش یافته است. این گزارش علاوه بر برآورد سهم، شاخصهای مهمی نظیر ارزش افزوده، ستانده و مصرف واسطه، تشکیل سرمایه را نیز در سطوح ملی و استانی تبیین کرده است.
از ویژگیهای برجسته این پژوهش، ارائه تفکیکشدهی دادهها در سطح استانهای کشور است. این دسترسی به دادههای خردِ استانی، امکان شناسایی تفاوتهای منطقهای در میزان نفوذ فناوری و ظرفیتهای دیجیتال را فراهم میکند. این اطلاعات به سیاستگذاران کمک خواهد کرد تا با درک تفاوتهای هر منطقه، نسبت به تخصیص هدفمند منابع، طراحی سیاستهای متناسب و برنامهریزی دقیق برای توسعه زیرساختهای دیجیتال اقدام نمایند.
تدوین این چارچوب آماری، تنها گامی برای سنجش سهم اقتصاد دیجیتال نیست؛ بلکه زیرساختی ارزشمند برای تهیه «جداول داده-ستانده دیجیتال» و تحلیل دقیقتر پیوندهای پیشین و پسین میان بخشهای مختلف اقتصادی کشور فراهم آورده است که در سالهای آتی میتواند مبنای تصمیمگیریهای مبتنی بر داده قرار گیرد.
علاقهمندان میتوانند برای دسترسی به متن کامل گزارش و جداول آماری پیوست، به «لینک زیر» در وبسایت پژوهشکده آمار مراجعه نمایند.
دانلود فایل گزارش "سنجش ارزش افزوده اقتصاد دیجیتال"